Gerçeğe ve Hoşgörüye Dair

Kayıt Tarihi: 17.01.2021 20:00 - Son Güncelleme: 21.11.2026 03:02
YAZI
A

Varsaymak bir şeyin gerçekten var olduğunu göstermez. O bir ihtimaldir, gerçek olması hayal edilenlerdir.  Öte yandan, yok saymak, varsaymaktan daha gerçekçidir. Bir şey var olmalıdır ki yok sayılabilsin.  Bir gerçek hoş da olabilir, nahoş da.  Karşılaşılan nahoş durumlar ya hoş görülür ya da görülmez. Peki,  o halde “gerçek” ve “hoşgörü” nedir?


Gerçek


Gerçek kavramı felsefenin temel tartışma konularından biridir. Felsefe, bilim, sanat ve din “gerçek” kavramını, anlamları değişse de ortak olarak kullanmaktadır. Gerçek, hakikat ve doğru sözcükleri benzer anlama sahiptir, aralarında tam bir ayrım yapmak güçtür.  Felsefede genel anlamda “gerçek” kavramı, bilinçten ya da zihinden bağımsız olarak, nesnel ya da somut olan her şeydir.   Nesnel açıdan, elimizde tuttuğumuz kalem, saksıdaki bitki, daldaki çiçek bir gerçektir ancak bunlar zihnimizden bağımsız olarak varsa gerçektir. Hakikat, nesnel gerçekliğin bilinçteki yansımasıdır. Doğru kavramı ise hem düşünceye hem de gerçeğe uygun olandır.


Çoğu insanın kavramla ilgili bir sorunu olmadığından gerçeği aramaları gerekmez. Gerçeğe ulaşmak riski olabilir. Belki de bunu bildiklerinden çoğu insan kendi yarattığı sanal gerçekliğe sığınır.   Buğulu bir camdan ya da buğulu bir kafayla bakılıyorsa gerçek zannedilenler aslında gerçek değildir. Düşünülen, şartlanılan durum ile gerçeğin birbiri ile örtüşmediği çoğu kez fark edilmez ya da fark edilmesi zaman alır.  Fark etmek hayal kırıklığına kapı aralar. O kapıları nasıl kapatacağını bilmeyen, hayatın gerçeklerini kabul etmemekte direnenler boşluklar içinde kalır. Akıl tutulmasının yoldaşlığında, karanlık sokaklarda yol alan takıntılar, tutkular ve sanrılar travmatiktir,  tehlikelidir.


Hoşgörü


Toplum yaşamında hoşgörü önemlidir.  Hoşgörü deyince akıllara hemen Hz. Mevlana gelmektedir. Mevlana her zaman insanları değerli görmüş, yaşamında sevgiyi, hoşgörüyü ön planda tutmuştur. Hoşgörü var olan tüm canlılara, farklılıklarına rağmen yaratandan ötürü saygı duymaktır. Farklılık elbette olacaktır ve kişileri özgün yapan budur. Olaylara hoşgörüyle yaklaşanlar tahammül seviyeleri yüksek olanlardır. Mevlana’ya göre yaratılanların en üstünü olarak kabul edilen insan incitilmemeli, kalbi kırılmamalıdır ancak bu, fikri olarak bir başıboşluluk, kişilikten fedakârlık anlamına gelmemektedir. Bile isteye hadsizlik yapmak, sınırları zorlayarak hoşgörü kalkanının ardına sığınmaya çalışmak rezilliktir.  Herhangi bir söz, bir davranış ya da durum ya hoştur ya da nahoş. İnsanların karşılaştıkları nahoş durumları hoş görmeme hakkı da vardır. Hoşgörülü olmak bir olgunluk belirtisi olarak kabul edilse de her olgun aynı kalıpları kabul etmek, beğenmediği bir durumu hoş görmek zorunda değildir. Kanımca gereksiz hoşgörü karşı tarafların arsızlığını, densizliğini, patavatsızlığını artırır ve tekrarlamasına neden olur. Hedefe kestirmeden gitmek, “hoş görmüyorum, kabullenmiyorum” demek, net tavır almak yolu uzatmaktan daha hayırlıdır. Yolu ayrılanların, “ beni anlamadılar, değerimi bilmediler”  demesi ise tam bir züğürt tesellisidir. Tıpkı, param yok ama gönlüm zengin denmesi gibi. Gönlün zengin olması aç kalmaya engel değildir. Manevi açlık ise her şeyden beterdir.

 

ETİKETLER:

YORUM YAP

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.