Yüzyıllardır anlatılıyor: Konya’nın en hüzünlü aşk hikayesi

Meram ilçesi Abdülaziz Mahallesi’nde, Konya Lisesi’nin kuzeyinde bulunan mescit ve türbe, halk arasında Tahir ile Zühre Mescidi olarak tanınıyor. Tarihi kaynaklarda Arzu ile Kanber Mescidi, Dön Baba Mescidi ve banisine atfen Sahip Ata Mescidi isimleriyle de anılan yapı, Konya’nın önemli kültür varlıkları arasında gösteriliyor.

ORTA ASYA’DAN BALKANLAR’A UZANAN DESTAN

Tahir ile Zühre hikâyesi, Türk halk kültürünün en güçlü aşk anlatıları arasında yer alıyor. Orta Asya’dan Balkanlar’a kadar geniş bir coğrafyada bilinen destan, zamanla Karagöz ve orta oyunu gibi geleneksel sahne sanatlarına da konu oldu. Halk arasında anlatılan rivayetlere göre Konya’daki türbede bulunan iki sandukanın Tahir ile Zühre’ye ait olduğuna inanılıyor.

İMKÂNSIZ AŞKIN HİKÂYESİ

Efsaneye göre çocuğu olmayan bir padişah ile veziri, karşılaştıkları bir dervişin verdiği elmadan yer ve daha sonra çocuk sahibi olur. Padişahın kızı Zühre ile vezirin oğlu Tahir birlikte büyür ve birbirlerine âşık olur. Ancak yaşanan olaylar nedeniyle Tahir sürgüne gönderilir ve zindana atılır. İki sevgilinin kavuşma umutları zamanla tükenirken, hikâye trajik bir sona ulaşır.

AŞKLARI ÖLÜMDEN SONRA AYNI TOPRAKTA BULUŞTU

Rivayete göre Tahir, idam edilmeden önce dua ederek hayatını kaybeder. Sevdiğinin ölümüne dayanamayan Zühre de kısa süre sonra onun mezarı başında yaşamını yitirir. Böylece kavuşamayan iki âşığın hikâyesi, halk arasında yüzyıllardır anlatılan bir destana dönüşür.

SELÇUKLU MİRASI OLARAK AYAKTA DURUYOR

Tahir ile Zühre Mescidi, Anadolu Selçuklu döneminden günümüze ulaşan önemli eserlerden biri olarak kabul ediliyor. Yapının, 13. yüzyılda Vezir Sahip Ata Fahreddin Ali tarafından yaptırıldığı değerlendiriliyor. Mimari özelliklerinin yanı sıra çini süslemeleriyle de dikkat çeken eser, Türk-İslam kültür mirasının önemli örnekleri arasında gösteriliyor.

TARİHİ HAKKINDA KESİN BİLGİ BULUNMUYOR

Yapıda kitabe bulunmaması nedeniyle inşa tarihi ve mimarı hakkında kesin bilgiler yer almıyor. Ancak vakıf kayıtları ve tarihi belgeler, yapının Sahip Ata’ya ait eserler arasında bulunduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlar, mescidi mimari özellikleri ve benzer yapılarla karşılaştırarak XIII. yüzyılın üçüncü çeyreğine tarihlendiriyor.