DEĞİRMENİN SUYU
Bu anı bir zamanlar TRT tarafından her hafta yayınlanan ‘’BENİ HATIRLAYINIZ ‘ adlı programdan alınmıştır.
İnsanlar düşününüz: Haritadan silinmek üzere olan bir vatanı kurtarma davası peşine düşmüşlerdir. Kelleleri koltukları altındadır.Yurtlarından ,yuvalarından , çocuklarından uzak , görünmeyen düşmanlar ve tehlikeler arasında yaşamaktadırlar.
Bu insanlardan bir bölümü 7 Temmuz 1919 ‘u 8 ‘e bağlayan gece yarısına kadar bir ordu müfettişinin karargahını oluşturuyorlardı.Fakat o günden padişahın azil fermanının önüne geçen o tarihi istifa telgrafından sonra ; KABA KUMAŞTAN BİR BOZ AVCI ELBİSESİYLE KALAN ESKİ ORDU MÜFETTİŞİ’ nin başkanlığında bir ihtilal heyetinden başka sıfatları, yoktu.
İşte bu heyettekiler ‘’KAN KUSARLARDI , KIZILCIK ŞERBETİ İÇTİK ‘’ derlerdi. Öyle bir maddi sıkıntı içindeydiler ki bugün her hafsalanın kolay kolay kavrayamayacağı o sefalet koşulları ve işte bu koşullar ‘’KURTULUŞ SAVAŞIMIZ’IN EN BÜYÜK FAZİLET YÖNLERİNDEN BİRİDİR.
O dönem kullanılan Osmanlıca ile kendi deyimiyle ‘’SİLK-İ Celil-i Askeri’’den istifa ettiğinde Mustafa Kemal Paşa’nın , topu topu cebinde 800 lira parası vardı. Arkadaşlarının da beş on kuruşu... Bütün paralar Erzurum Kongresi sonrası , Mazhar Müfit beye teslim edildi.
Kazım Karabekir Paşa’nın izni ve emriyle askeri tabldottan yiyorlardı.
Mustafa Kemal Paşa’nın kulağına , Sivas’da bazı kışkırtmalar olduğu yolunda haberler geliyordu.
Sivas Kongresi 4 Eylül’de toplanacaktı.Kendisi en az iki gün önce orada olmalıydı.Ağustos sonlarına doğru harekete geçmişti.
Elde çerik çürük üç eski otomobil vardı. Karoserleri berbat, körükleri lime limeydi. Güneşin zararı neyse ne ama yağmur yağarsa ne yapacaklardı? Arabaların farları çalışmıyordu. Far yerine karpit lambası yakıyorlardı. Fakat ya buralarda karpitte bulamazlarsa ...!
Paşa arabalara şöyle yerleştiriyor , bir çeşit idare amirliği de yapan Mazhar beye :
Rauf, Süreyya, Husrev, Raif beylerle sen, Cevat Abbas (cepheden meclise tam 24 yıl yaverlik , yol arkadaşlığı yapmıştı.) ve Muzaffer arabalara taksim oluruz. Şeyh Fevzi efendi için de yer ayırır,kendisini Erzincan ‘dan alırız.Recep , Zühtü, Hayati, Memduh ve öteki subay arkadaşlarımızla eşyalarımız, arkadan yük arabasıyla gelir.
Vekil harç ancak başka ve en önemli güçlüğü nasıl yeneceklerini bilemiyordu.
Güzel Paşam, ben de öyle düşünüyorum.Belediye başkanı Zakir bey, yüzer liradan 4 yük arabası bulabilecek lakin bu arabalara ödeyecek 400 liramız yok !
O sırada İtilaf Devletleri ile Sevr Antlaşması şartlarını görüşmek üzere yola çıkan , Damat Ferit Paşa başkanlığındaki heyet, hazineden bir milyon frank alıyor. O toplantıda Damat Ferit Paşa Doğu ‘da bir Ermenistan kurulmasını kabul ediyor ama Arap Yarımadası’nın Osmanlı denetiminde tutulmasını öneriyor. Fransız heyeti başkanı ‘’ CLEMANCEAU’’ bu öneri üzerine küplere biniyor ve ağır hakaretlerle Osmanlı heyeti İstanbul yolunu tutuyor.
Ferit Paşa heyetinde olan ,saz şairliğinden filozofluğa, pehlivanlıktan danıştay başkanlığına , her türlü ve çeşitli marifetler sahibi Dr. Rza Tevfik , İstanbul ‘a döndüklerinde gazetecilere şöyle demişti:
Neyse Paris’i bu sefer doya doya gezebildim.
Atatürk üzgün ve durgun. Evet bir de para meselemiz var, sözleriyle üzüntü içinde düşünürken arkadaşları konuyu değiştirmek için :
- Paşam bu manda meselesi Sivas’ da bizi hem üzecek hem yoracak sanırım , diyecek olurlar.
Paşa , Bir anda yük arabalarını, parasızlığı, açlığı, susuzluğu unutuverir canlanır, yerinden fırlar:
‘’AHMAKLAR , MEMLEKETİ AMERİKAN , MANDASINA VEYA İNGİLİZ HİMAYESİNE VERMEKLE KURTULACAK SANIYORLAR ‘’ Kendi rahatlarını sağlamak için bütün bir vatanı ve tarih boyunca sürüp giden Türk bağımsızlığını feda ediyorlar.
O gece oldukça karamsarlık içinde geçer .
Ertesi gün erkenden Paşa Mazhar Müfit ‘i çağırır ve neşe içinde bir deste parayı uzatır.
Mazhar Müfit sormadan edemez :
Nereden bu para Paşam ?
Paşa neşe içinde :
‘’ Üzümünü ye bağını sorma !’’
MUSTAFA Kemal’ in dertlendiği aynı gece, Sivas Kongresi’ne gidecek ama parasızlıktan evlerdeki ziynet eşyalarını bozdurmayı düşünen Erzurumdaki bir başka evde, Gazeteci Süleyman Necati, Cevat Dursunoğlu, Raif Hoca ve bazı arkadaşları da toplanmışlardı. Paşa’nın temsil heyetini Sivas ‘a uğurlarken , masrafları kendilerinin karşılaması gerektiğini konuşmuşlardı.Tüzük de böyle diyordu ama MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ’ nin kasasında topu topu 84 lira para vardı.
Kul sıkıştı ve bu kutsal yolculuğa çıkacak olan Paşa ve yanındaki heyete ‘’ HIZIR’’ yetişti.
Erzurumdaki heyetin içinde olan ama o gece beklenmeyen bir konuk geldi.
EMEKLİ BİNBAŞI SÜLEYMAN BEY.
Sıkıntıyı ona da anlattılar.
ÇOCUKLAR HİÇ SIKILMAYIN , DEDİ. BEN ALTMIŞ YAŞINI GEÇMİŞ BİR ADAMIM. BUNDAN SONRA ALLAH’IN RIZASINDAN , MİLLETİN SELAMETİNDEN BAŞKA DİLEĞİM YOK! BENİM BİR TARAFTA BİRİKMİŞ 900 LİRA PARAM VAR. BEN BU PARAYI GÖNÜL HOŞLUĞU İLE SİVAS ‘A GİDECEK HEYETE VERİYORUM. DEVLETİN VERDİĞİ EMEKLİ MAAŞI DA BENİM YAŞAMIMI SÜRDÜRMEYE YETER. YALNIZ KİTABA EL BASIP BANA SÖZ VERECEKSİNİZ :
BU PARAYI VERDİĞİMİ NE MUSTAFA KEMAL PAŞA NE DE SİZLERDEN BAŞKA HİÇ KİMSE BİLMEYECEK.
HEPİMİZ ; İŞÇİSİ, ESNAFI, MEMURU, VEKİLİ, SANAYİCİSİ, ÜNİVERSİTELERDEKİ ÖĞRETİM ÜYELERİ, TÜM YÖTECİLER, PARTİLER, GEÇİNMEK İÇİN ÇIRPINANLAR, PARASINI NEREYE HARCAYACAĞINI BİLEMEYENLER, BU TOPRAKLARDA 99 YIL RAHAT YAŞAYANLAR KİMLERE BORÇLU OLDUKLARINI VE KURTULUŞ SAVAŞI BOYUNCA CANINI, KANINI, TÜM VARLIĞINI VEREREK BİZLERE BU GÜZEL VATANI BIRAKANLARI UNUTMASIN.
MUSTAFA KEMAL ATATÜRK VE BİNLERCE KAHRAMAN ; AYDINLIK İÇİNDE BİR GELECEK, TAM BAĞIMSIZ BİR CUMHURİYET, LAİK VE KADINLARI GENÇLERİ EL ÜSTÜNDE TUTAN BİR HUKUK DEVLETİ BIRAKTILAR.
SADECE ÖZEL GÜNLERDE DEĞİL, SADECE KUTSAL GÜNLERDE DEĞİL ; HER SABAH UYANINCA AZICIK BİR VEFA BORCUNUZ VARSA, ONLARA TEŞEKKÜR ETMEYİ UNUTMAYIN.
DEĞİRMENİN SUYU , VATAN SEVGİSİYLE DOLU BU YÜREKLERDEN GELDİ
NOT: Bir yıl süreyle bu anıları ‘’BENİ HATIRLAYINIZ’’ adlı kitabından, TRT ‘de sunan Sayın KEMAL ZEKİ GENÇOSMAN’ ı , rahmet ve saygıyla anıyorum.



M**a C****n
01.11.2022 16:17