Konya’nın ilk fotoğraf stüdyosu: Kurucusunu öğrenince şoke olacaksınız!

Konya’nın ilk fotoğraf stüdyosu olan Solakyan Fotoğrafhanesi, şehrin kültürel ve tarihî belleğinde önemli bir yer tutmaktadır. Kurucusu  ermeni asıllı Garabet Kirkor Solakyan hakkında günümüze ulaşan bilgiler sınırlı olmakla birlikte, onun stüdyosunda Hasan Behçet ve Agop adlarında iki yardımcısının bulunduğu bilinmektedir. 1916’daki tehcir sırasında Konya’dan ayrılıp ayrılmadığı kesin olarak tespit edilememiştir. Halk tarafından çok sevilen Solakyan için, valilik nezdinde stüdyoda kalması yönünde girişimlerde bulunulduğu ve bir rivayete göre hastalanarak Konya’da vefat ettiği aktarılmaktadır. Solakyan’ın varisleri, fotoğrafhaneyi 1913 yılında burada çalışmaya başlayan kalfası Hasan Behçet Bey’e satmışlardır.

KURULUŞ VE STÜDYO ÖZELLİKLERİ

Solakyan, 1895 yılında Konya’ya gelerek Alâeddin Tepesi civarında, günümüzde Vali İzzet Bey Caddesi üzerindeki Görücü Sokağı’nda stüdyosunu kurmuştur. Stüdyo, üstten camlı ve perdeli bir çekim alanına sahipti; elektrik bulunmadığı için çekimler yalnızca gün ışığı kullanılarak gerçekleştiriliyordu. Solakyan’ın stüdyosu, son model makineler ve Avrupa tarzı mobilyalarla donatılmıştı. Dekor olarak kullanılan perdeler ve objeler, çekilen fotoğrafların estetik değerini artırmaktaydı.

FOTOĞRAFLAR 3 ANA GRUBA AYRILIYOR

Solakyan’ın fotoğrafları üç ana gruba ayrılabilir: stüdyo çekimleri, açık hava çekimleri ve kartpostallar. Konya’daki birçok ailenin evinde, büyük dede ve ninelerinin Solakyan damgalı fotoğrafları bulunmaktadır. Bu fotoğraflar ister portre, ister grup çekimi olsun, kompozisyonları, ışık kullanımları ve baskı kaliteleri açısından öne çıkar. Ayrıca, aile ve arşivlerde Solakyan’ın tören ve toplantılarda çektiği çeşitli fotoğraflar da yer almaktadır.

KARTPOSTALLAR VE ŞEHİR GÖRÜNÜMLERİ

Solakyan, Konya’nın genel görünüşleri, tarihî yapıları ve çarşı-pazar manzaralarını konu alan kartpostallar da üretmiştir. Bu kapsamda Ereğli (İvriz) ve Sultan Hanı gibi çevre bölgelerde çekimler gerçekleştirmiştir. Siyah-beyaz ve kısmen renklendirilmiş kartpostalların bir kısmı Avrupa’da bastırılmıştır. Günümüze yaklaşık 100 Solakyan kartpostalı ulaştığı tahmin edilmektedir. Bunların büyük çoğunluğu A. Sefa Odabaşı tarafından toplanmış ve yayımlanmıştır (Karpuz-Odabaşı-Efe, 1966). Kartpostallarda Konya’daki önemli tarihî eserler ve kamu binaları, özellikle Hükümet Konağı, Gar ve Sultani gibi yapılar görüntülenmiştir.