Konya’nın gizemli hastalığı: Bağa ve tekkede şoke eden tedavi yöntemleri!

Konya’da halk arasında “bağa hastalığı” olarak bilinen bir rahatsızlık, eskiden şehrin tekkelerinde özel ritüellerle tedavi ediliyordu. Bağa, halk hekimliğinde guatr veya vücudun çeşitli bölgelerinde oluşan ur türlerini ifade ederken, geçmişte boğmaca için de bu isim kullanılmıştır.

BAĞA HASTALIĞI VE BAĞALI SULTAN

Eski Konya’da bağa hastaları, Konevi Camii’nin güneydoğusunda yer alan Bağa Tekkesi’ne gelerek şifa ararlardı. Tekke içerisinde, halk arasında “Bağalı Sultan” olarak bilinen bir türbe bulunuyordu. Rivayete göre bu zat, İmam Begavi’dir (ö. 516/1122). İlginç biçimde, Horasan’daki Bağa kasabasına nispet edilen “Beğâvî” ismi, “Bağalı” anlamına gelmektedir.

(Görsel temsilidir)

GİZEMLİ TEDAVİ YÖNTEMLERİ

Bağa Tekkesi’nde eski bir geleneğe göre, hastanın boynuna bez parçası dolanır ve okunarak üç kez hafifçe sarılırdı. Karnı ağrıyanlar, tekkede bulunan sivri bir taşa karnını dayar, yürüyemeyen çocuklar ise binek taşına bindirilirdi. XX. yüzyıl başlarında darülmuallimin öğrencileri taşları yerinden sökmüş, Cumhuriyet Döneminde ise tekke tamamen yıktırılmıştır.

(Görsel temsilidir)

ÇEVREDEKİ DİĞER MERKEZLER

Konya ve Es kaynaklarına göre, bağa hastalığı için Seydişehir’e bağlı Göyrekli köyündeki (günümüzde Gevrekli kasabası) tekke de ziyaret edilmekteydi. Bu şekilde hastalar, şifa aramak için farklı noktalara yönlendirilirdi ve halk arasında bu gelenek nesiller boyunca anlatıldı.