Konya’nın esrarengiz mezarlığı: Geçmişiyle şaşırtıyor!

Konya’nın Meram ilçesi Durunday Mahallesi’nde yer alan Anasultan Mezarlığı, 15.000 m²’lik orta büyüklükte bir alana yayılan tarihî bir mezarlıktır. Kuzeydoğu-güneybatı yönünde düzensiz bir dikdörtgen formunda olan mezarlık, moloz taşlarla örülmüş çevre duvarıyla dikkat çekiyor. Mezarlığın güney ve doğu yönünde birer giriş kapısı bulunuyor; doğu kapısından içeri girildiğinde bir çeşme karşılıyor. Güney girişte ise dışarıya bitişik bir başka çeşme mevcut.

DÜZENLEME VE ALAN KULLANIMI

Son yıllarda mezarlık içinde yürüyüş yolları yapılmış ve duvarlar üzerine ferforje parmaklıklar eklenmiş olsa da, yeterli ağaçlandırma henüz tamamlanmamış. Zemin yabani otlarla kaplı, bekçi kulübesi bulunmayan mezarlıkta defin işlemleri hâlâ devam ediyor.

MEZAR TAŞLARI VE OSMANLI DÖNEMİ İZLERİ

Osmanlı dönemine ait mezar taşları Sille ve Gödene taşından yapılmış; üçgen alınlıklı, sivri ve yarım daire kemerli şekilde süslemesiz olarak tasarlanmış. Yazılar sülüs ve talik hatla kabartma tekniğiyle işlenmiş. Bazı mezar taşlarında yazılar kartuş içine alınırken, üzeri yazısız, kaba şekilli büyük taşlar da mevcut. Mezarlar, yalnız baş taşı veya baş ve ayak taşına sahip biçimde farklılık gösteriyor.

CUMHURİYET DÖNEMİ MEZARLARI

Cumhuriyet Dönemi mezar taşlarında ise mermer ve beton kullanılmış; baş ve ayak taşlarının çerçeveli biçimde olması tercih edilmiş. Baş taşlarının tepe kısmında güneş motifi, ayak taşlarında ise servi figürü işlenmiş.

ANASULTAN’IN KABRİ VE TARİHÎ DERİNLİK

Mezarlığa adını veren Anasultan isimli hanımın kabri, mezarlığın güneyinde yer alıyor; ancak kimliği hakkında bilgi bulunmuyor. Mezarlıkta görülebilen en eski mezar taşı 1786 yılına tarihleniyor. Kuzeydoğu köşede ise Türkiye Selçukluları dönemine ait bir sarnıç bulunuyor; bu da bölgenin o dönem önemli bir yerleşim alanı olduğunu gösteriyor. Mezarlığın kesin tarihi ise, elimizdeki verilerle net olarak belirlenemiyor.

Anasultan Mezarlığı, XVIII. yüzyıldan günümüze kadar kullanılmış, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine ait farklı mezar taşlarıyla tarihî ve kültürel bir miras olarak varlığını sürdürüyor.