Konya’nın en sessiz ama en çok şey anlatan yeri: Bu mezarlığın gizemi çözülemiyor

Konya’nın Meram ilçesinde bulunan Gülbahçe Kara Kemal Mezarlığı, geçmişten günümüze uzanan tarihi dokusuyla dikkat çekiyor. Yüzyılların izlerini taşıyan mezarlık, hem mimari özellikleri hem de barındırdığı yapılarla adeta açık hava tarih müzesi niteliği taşıyor.

KONYA’DA TARİHİ DOKUSUNU KORUYAN MEZARLIK

Meram’a bağlı Gülbahçe Mahallesi’nde yer alan mezarlık, yaklaşık 6 bin metrekarelik bir alan üzerinde bulunuyor. Yamuk planlı yapıya sahip olan alanın çevresi moloz taş duvarlarla çevrili olup, kuzeybatı cephesinde tek giriş kapısı yer alıyor. Son yıllarda Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen mezarlık, günümüzde de defin işlemlerine açık durumda.

Mezarlıkta yer alan eski mezar taşlarında Sille ve Gödene taşı ile mermer malzeme kullanıldığı görülüyor. Taşlarda çoğunlukla sivri kemer formu tercih edilirken, nadir de olsa sarıklı başlıklar ve farklı tepelik detayları dikkat çekiyor. Kitabelerde sülüs ve muhakkak hat kullanılırken, yazılar kabartma tekniğiyle işlenmiş durumda. Bazı taşlarda yazılar kartuş içerisine alınırken, genel olarak süslemenin sade tutulduğu gözlemleniyor.

CUMHURİYET DÖNEMİYLE BİRLİKTE DEĞİŞEN MEZAR ANLAYIŞI

Daha yakın dönem mezarlarında ise mermer ve beton malzemenin ön plana çıktığı görülüyor. Bu mezarlarda hem baş hem ayak taşının yer aldığı çerçeveli yapı tercih edilirken, baş taşlarında güneş kursu motifleri, ayak taşlarında ise servi figürleri dikkat çekiyor. Yazılar ise kazıma tekniğiyle oluşturulmuş.

Alan içerisinde yer alan Zahrüddin Ali Türbesi, mezarlığın en dikkat çekici yapılarından biri olarak öne çıkıyor. Kare planlı olan ve kerpiçten inşa edilen türbe, günümüzde çatıyla kapatılmış durumda. Türbenin içinde bulunan mermer sanduka üzerinde sülüs hatla yazılmış Ayet-el-Kürsi yer alırken, 1283 yılına ait tarih bilgisi yapının oldukça eski olduğunu ortaya koyuyor.

SELÇUKLU DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE UZANAN ALAN

Arşiv kayıtlarına göre, mezarlığın bulunduğu bölgenin Selçuklu döneminde önemli bir alan olduğu ve burada lâle yetiştirildiği biliniyor. Türbenin inşasıyla birlikte çevresinin mezarlık olarak kullanılmaya başlandığı düşünülüyor. Günümüzde görülen mezar taşlarının büyük bölümü ise 19. ve 20. yüzyıllara ait olup, daha eski dönemlere ait kalıntıların zamanla yok olduğu ya da toprak altında kaldığı tahmin ediliyor.