Konya'daki bu yer sadece Türkiye'de değil, dünyada bir ilk!

Selçuklu dönemi mutfağının önemli isimlerinden biri olarak kabul edilen Ateşbaz-ı Veli, Mevlevi geleneğinde derin izler bırakmış bir aşçı olarak tanınıyor. Asıl adı Yusuf Bin İzzeddin olan Ateşbaz-ı Veli’nin doğum tarihi ve yeri kesin olarak bilinmese de Horasan’dan Konya’ya uzanan bir yolculukla Mevlevi dergâhına ulaştığı düşünülüyor. Uzun yıllar boyunca Mevlana Celaleddin Rumi’nin mutfağında görev yapmış ve burada saygın bir yer edinmiştir.

KERAMETİYLE ANILAN MUTFAK USTASI

Ateşbaz-ı Veli, mutfaktaki becerisi ve kerametleriyle birçok menkıbeye konu olmuştur. Rivayetlere göre, bir gün odun bulunamaması üzerine, Hz. Mevlana’nın yönlendirmesiyle kazanı ayakları altında kaynatmıştır. Bu olay, onun “ateşle oynayan” anlamına gelen “Ateşbaz” unvanını almasına vesile olmuştur.

İLGİNÇ BİR HİKAYEYE SAHİP

Bir başka anlatıya göre, Hz. Mevlana’nın misafirleri için yemek hazırlanırken yakacak odun kalmayınca, Ateşbaz-ı Veli sol ayağını ateş yerine koyarak kazanı kaynatmıştır. Daha sonra yanık izlerini gizlemek için sağ ayağını sol ayağının üzerine koymuş ve Hz. Mevlana’nın huzuruna çıkmıştır. Bu hareket, Mevlevilikte “mühürleme” olarak adlandırılmış ve günümüze kadar ulaşmıştır.

DÜNYADAKİ TEK AŞÇI TÜRBESİ

Ateşbaz-ı Veli, 1284 yılında vefat etmiş ve bir yıl sonra adına Konya’da bir türbe inşa edilmiştir. Selçuklu mimarisinin izlerini taşıyan bu türbe, dünya üzerindeki tek aşçı türbesi olarak bilinir. Mevlevilikte mutfak, dervişlerin eğitiminde merkezi bir role sahipti ve aşçılar her zaman saygı görmüştür. Derviş adayları, mutfakta üç gün boyunca hizmeti izleyerek sabır ve bağlılıklarını kanıtlamak zorundaydı; bu süreçten sonra uygun görülenler mutfakta çalışmaya devam edebilirdi.

RUHU BESLEYEN MİRAS

Ateşbaz-ı Veli’nin mirası, yalnızca Mevlevi geleneğinde değil, Türk mutfak kültüründe de önemli bir yere sahiptir. Onun adı, mutfakta pişen yemeğin yalnızca karın doyurmak için değil, ruhu da beslemek için hazırlandığının simgesi olarak yaşatılmaktadır. Ateşbaz-ı Veli, bu yönüyle hem tarihî hem de kültürel bir ikon olarak hatırlanmaktadır.