Konya’da tokmak ve kutsal suyla yapılan ritüel şaşırtıyor: Gerçekten işe yarıyor mu?

Konya’da geçmişte karın ağrısı ve çeşitli rahatsızlıkların tedavi edildiği yerler arasında Şems-i Tebrizî Türbesi önemli bir konumdaydı. Rivayetlere göre, tekke şeyhleri eskiden kalma bir lobutla yaramaz dervişleri uyarır, gerektiğinde tokatlar atarlarmış. Zamanla bu lobut, adeta cennetten inmiş bir değnek gibi görülmüş ve çeşitli rahatsızlıklara şifa verdiğine inanılmıştır.

TOKMAK VE TASLA ŞİFA RİTÜELİ

Hastalar türbedar dededen tokmağı alır, bir ucunu öptükten sonra karnına basarlardı. Tekkenin avlusundaki yazılı taş tas da şifa için kullanılırdı. Rivayete göre bu tas, zemzem suyuna benzetilmiş ve yeraltındaki kanallardan türbenin kuyusuna ulaşmıştır. Hastalar, bu tas ile su içerek Mekke’de zemzem içmek kadar şifalı kabul edilen bir ritüeli yerine getirirlerdi. Ağır hastalar için tas bazen para karşılığında evlere de götürülürdü.

YÜREK KAKKI: KALP ÇARPINTISINA ŞİFA

“Yürek kakkı” olarak adlandırılan çarpıntı ve heyecan durumlarında da insanlar şifa aramak için türbeye başvururdu. Hastaların göğüslerine veya kalp üzerine tokmakla hafifçe basılır, yazılı tas ile avludan alınan su içirilirdi. Anadolu’da bu uygulamalar hem şifa arayışı hem de bazı tekkelerde gelir kaynağı olarak kullanılmıştır.

TOKMAKBASTI TEKKESİ

Günümüzde bu ritüeller, türbenin yakınındaki Tokmakbastı Tekkesi adlı evde sürdürülmektedir. Deprem, tüp patlaması korkusu, trafik kazası, hırsız girmesi gibi heyecan ve korku durumları yaşayanlar, yürek kakkı rahatsızlığı için bu mekâna gelir. Ziyaret sırasında üç İhlâs ve bir Fatiha okunarak Peygamberimiz ve Şems Hazretleri’ne dualar sunulur; tokmak, göğüs kafesinin ortasına veya kalp çarpıntısı hissedilen bölgeye uygulanır. Ardından tas ile su içilerek, rahatsızlığın geçmesi için Şems-i Tebrizî Türbesi’ne gidilip dua edilir.

KUTSAL TASIN ÖNEMİ

Üzerindeki yazı ve semboller silinse de tas, kutsallığı bedene aktarmanın yollarından biri olarak kabul edilir ve Tokmakbastı Tekkesi, Konya’da hem geleneksel hem manevi şifa arayanların uğrak noktası olmaya devam etmektedir.