Konya’da taşla gelen tarih: Akçe Gizlenmez mescidi

Konya’nın Aksinne Mahallesi’nde yer alan ve Hacı Ferruh Mescidi ya da Taş Mescit olarak da bilinen Akçe Gizlenmez Mescidi, Selçuklu dönemi taş işçiliğinin nadir örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Sahip Ata Külliyesi yakınında konumlanan yapı, 612 (1215-16) yılında I. İzzeddin Keykavus döneminde, Hacı Ferruh bin Abdullah tarafından inşa ettirilmiş.

Kayıt Tarihi: 17.03.2026 11:32 - Son Güncelleme: 05.05.2026 15:04

YAZI

Yapının giriş cephesinde Selçuklu sülüsü ile yazılmış beş satırlık kitabe, hem yapının tarihini hem de yaptıranını ortaya koyuyor. Kapalı girişten harime açılan ikinci taçkapıdaki kitabe ise yapının mimarı Ramazan bin Güneş hakkında bilgi veriyor. Bazı kaynaklar mimarın Kayseri’den gelmiş olabileceğini belirtiyor.

KARE PLAN VE TAŞ İŞÇİLİĞİ

Akçe Gizlenmez Mescidi, doğu-batı yönünde uzanan dikdörtgen bir kütleye sahip. Kare planlı mescit kısmı 6,85x6,85 metre, önüne eklenen kapalı giriş kısmı ise 6,85x3,57 metre ölçülerinde. Yapının iki taçkapısı, planın baştan iki bölümlü olarak tasarlandığını gösteriyor.

Mescidin kare planlı alt yapısında dört iri tromp ve bunların üzerinde küçük sağır nişler ile mukarnas hücreleri yer alıyor. Bu geçiş elemanları, özgün üst örtünün kubbe olduğunu gösterse de günümüzde yerine düz ahşap çatı yapılmış. Kapalı giriş kısmı ise kesme taştan beşik tonozla örülmüş ve bu tonozun yapının geri kalan taş işçiliğiyle uyumsuz olması, sonradan eklendiğine işaret ediyor.

DOĞAL YÖNELİM VE MİNARE TARTIŞMASI

Mescidin doğu duvarı büyük olasılıkla ana yola bakıyor. Bu nedenle mihrap, girişin karşısında değil sol duvarda konumlanmış. Yapının minaresi bulunmuyor, ancak bazı uzmanlar son cemaat bölümünde, duvar kalınlığı içinde birkaç basamağın minareye çıkan merdiven olabileceğini öne sürüyor.

KONYA’DA TEK TAM TAŞ MESCİT

Akçe Gizlenmez Mescidi, tamamen kesme taştan inşa edilmiş olmasıyla Konya’daki diğer mescitlerden ayrılıyor. Yapıda Gödene ve Gici Muhsine taşları kullanılmış, taşlar ince ve düzenli derzlerle sıralanmış. Taçkapı ve mihrap yüzeylerindeki altıgen geometrik örgü düzenlemeleri, Kayseri Çifte Medrese ve Niğde Alâeddin Camii gibi 13. yüzyıl yapılarıyla benzerlik gösteriyor.

ETİKETLER: