Konya’da Osmanlı’dan kalan değer: Yukarı Hamam!

Konya’nın Akşehir ilçesinde bulunan ve Geç Dönem Osmanlı mimarisinin önemli örneklerinden biri olan Yukarı Hamam, yıllar süren ihmal ve tahribatın ardından yeniden gündeme geldi. Uzun süre kullanılmayan yapı, son yıllarda yürütülen çalışmalarla korunmaya çalışılıyor.

Çimenlik Mahallesi Hamam Sokağı’nda yer alan ve halk arasında “Gâvur Hamamı” olarak da bilinen yapı, 1895 yılında Mıgırdıç Kalfa tarafından inşa edildi. Hamamın, o dönem bölgede yaşayan Ermeni cemaati tarafından yaptırıldığı biliniyor. Çifte hamam olarak tasarlanan yapı, hem kadınlar hem de erkekler için ayrı bölümlerden oluşuyor.

Kuzey-güney doğrultusunda konumlandırılan hamamın ana girişi güney cephede yer alıyor. Yapıda cephelerde taş, üst örtüde ise tuğla malzeme kullanılması dönemin mimari özelliklerini yansıtıyor. Erkekler bölümünde soyunmalık, soğukluk ve sıcaklık bölümleri klasik Osmanlı hamam planına uygun şekilde düzenlenirken, sıcaklık kısmında yer alan sekizgen göbek taşı dikkat çekiyor. Kadınlar bölümü ise plan olarak erkekler kısmının simetriği şeklinde inşa edilmiş.

Her iki bölümün ortak kullandığı su deposu da yapının arka kısmında yer alıyor. Mimari detaylarıyla dönemin hamam kültürünü yansıtan yapı, özellikle haçvari planlı sıcaklık bölümü ve kubbeli örtü sistemiyle öne çıkıyor.

Uzun yıllar kaderine terk edilen Yukarı Hamam, zaman içinde hem doğal yıpranmaya hem de kaçak kazılar nedeniyle ciddi tahribata uğradı. Ancak son dönemde başlatılan restorasyon çalışmalarıyla yapının korunması ve gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor.