Konya’da 800 yıllık kervan durağı: Altınapa Hanı ayakta kalma mücadelesi veriyor

Konya’da Selçuklu döneminin önemli eserlerinden biri olan Altınapa Hanı, aradan geçen yüzyıllara rağmen ayakta kalmayı başararak tarihî mirasın dikkat çeken örnekleri arasında yer alıyor. Konya–Beyşehir karayolunun 17. kilometresinde, Başarakavak yoluna ayrıldıktan yaklaşık 1 kilometre sonra, bugün Altınapa Baraj Gölü sahası içinde bulunan yapı, geçmişte Konya–Beyşehir–Antalya kervan yolunun ilk konaklama noktası olarak hizmet veriyordu.

Tarihçiler, kitabesi bulunmayan hanın Recep 598 (Mart–Nisan 1202) tarihli vakfiyesine dayanarak, yapının Şemseddin Altınaba tarafından, II. Süleyman Şah döneminde inşa ettirildiğini kabul ediyor. Hanın isminin de banisinden geldiği düşünülürken, vakfiyede bulunduğu bölgenin “Arkıt” olarak adlandırıldığı belirtiliyor.

TAÇKAPI VE MESCİT GİBİ YAPILAR YIKILMIŞ

Selçuklu mimarisinin erken örneklerinden biri olan yapı, avlulu ve kapalı bölümleriyle dönemin klasik han planını yansıtıyor. Taş, mermer ve devşirme malzemenin kullanıldığı hanın kapalı kısmı günümüze büyük ölçüde ulaşmış durumda. Ancak avlu bölümünün önemli bir kısmı ile taçkapı ve mescit gibi yapılar zamanla yıkılmış.

Doğu-batı doğrultusunda uzanan hanın kapalı bölümü üç sahınlı planıyla dikkat çekerken, tonoz örtülerini destekleyen sivri kemerler Selçuklu mimarisinin karakteristik özelliklerini ortaya koyuyor. İç mekânda yer yer moloz dolgu ve üst örtüde çöküntüler gözlemlenirken, yapı genel hatlarıyla ayakta kalmayı sürdürüyor.

Yüzyıllar boyunca hem doğal şartların hem de insan etkisinin tahribatına maruz kalan Altınapa Hanı, bugün baraj gölü içerisinde yer alması nedeniyle restorasyon açısından zorluklar barındırıyor. Buna rağmen özellikle kapalı bölümünün hâlâ sağlam olması, yapının korunması gereken önemli kültür varlıkları arasında yer aldığını ortaya koyuyor.