Kahve Kültürü Küresel Etkide

Konya Kahveciler Odası Başkanı Mehmet Adil, kahvehane kültürünün Osmanlı’dan günümüze uzanan köklü bir geçmişe sahip olduğunu, ancak özellikle son 8-10 yılda gençlerin sosyalleşme alışkanlıklarının değişmesiyle birlikte modern kahve kültürüne doğru bir evrilme yaşandığını söyledi.

Kahvenin 16. yüzyılda Yemen’den Osmanlı’ya geldiğini hatırlatan Oda Başkanı Mehmet Adil, ilk kahvehanelerin 1550’li yıllarda açıldığını ve kısa sürede Anadolu’nun dört bir yanına yayıldığını ifade etti. Kahvehanelerin tarih boyunca yalnızca içecek tüketilen yerler olmadığını vurgulayan Adil, “Şairlerin şiir okuduğu, meddahların hikâye anlattığı mekânlar olmuştur” dedi.

KAHVEHANELER OKULSUZ ÜNİVERSİTEYDİ

Kahvehanelerin geçmişte “okulsuz üniversite” olarak anıldığını belirten Adil, burada din adamlarının, siyasetçilerin ve kanaat önderlerinin konuştuğunu ve istişare kültürünün bu mekânlarda geliştiğini ifade etti.

Özellikle köy kahvehanelerinde bu geleneğin büyük ölçüde sürdüğünü dile getiren Adil, insanların burada sohbet ettiğini, tavla ve satranç oynadığını, gündemi değerlendirdiğini kaydetti. Farklı yaş gruplarının bir arada bulunmasının önemli bir kazanım olduğunu vurguladı. Gençlerin büyüklerinden hayat tecrübesi edindiğini söyledi.

Cumhuriyet döneminde de kahvehanelerin mahalle buluşma noktası olarak varlığını sürdürdüğünü belirten Adil, modernleşmeyle birlikte zincir kafelerin yaygınlaştığını ifade etti. Ancak mahalle kahvesi kültürünün tamamen kaybolmadığını sözlerine ekledi.

KAHVEHANE KÜLTÜRÜ İÇİN İHYA PROJESİ

Konya’da geçmiş yıllarda Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle “Kahvelerin İhyası” projesinin hayata geçirildiğini hatırlatan Oda Başkanı Adil, bu çalışmanın kültürel yönü güçlendirmeyi amaçladığını söyledi.

Sabah namazı sonrası kahvaltı programları düzenlendiğini belirten Adil, il müftülüğünün katkısıyla sohbet toplantıları yapıldığını ifade etti. Kahvehanelere küçük kütüphaneler kazandırıldığını aktardı. Okuma ve kıraathane kültürünün desteklendiğini vurguladı. Yerel ve ulusal gazetelerin hâlâ birçok kahvehanede bulundurulduğunu söyledi.

Türk kahvesinin kültürel önemine de değinen Adil, 2013 yılında UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne alındığını hatırlattı. İnce çekilmesi, cezvede pişirilmesi ve köpüklü servis edilmesinin ayırt edici özellikler olduğunu vurgulayan Adil, kız isteme merasimlerinde damada tuzlu kahve ikram edilmesinin bu kültürün yaşayan bir parçası olduğunu aktardı.

Modern kafelerde ise espresso türü Avrupa kökenli kahvelerin tercih edildiğini belirten Adil, karton bardakta servis edilen içeceklerin yaygınlaştığını söyledi. Eğlence ve müzik unsurlarının öne çıktığını, ancak geleneksel kahvehanelerdeki derin sohbet ortamının aynı ölçüde bulunmadığını dile getirdi.

Geçmişte yaşanan pandemi sürecinin de kahvehane alışkanlıklarını etkilediğini hatırlatan Adil, uzun süreli kapanmaların sosyalleşme biçimlerini değiştirdiğini belirtti. Buna rağmen kahvehanelerin dayanışma ve birlik kültürünün önemli temsilcileri olmaya devam ettiğini vurgulayan Adil, “Yolda kalan, ihtiyaç sahibi kişiler bu mekânlarda ağırlanır bu yönüyle kahvehaneler gönlü geniş esnaf kültürünün simgesidir” dedi.

Mehmet Adil, kahvehane kültürünün tamamen yok olmasının söz konusu olmadığını belirterek, bu kadim geleneğin yaşatılması için çalışmaların sürdüğünü ve kültürün geleceğine dair umutlarını koruduklarını söyledi. Adil, kahvehane kültürünün kamuoyunda gündeme taşınmasının ve bu alanda farkındalık oluşturulmasının da önemli olduğunu sözlerine ekledi.

Büşra Özkök -Konya'nın Nabzı