
Konya’nın en yoğun noktalarından birinde, Balık Hali’nin hemen yanında sessizce duran bir türbe yıllar sonra yeniden gündeme geldi. Çoğu kişinin fark etmeden geçtiği Söylemez Türbesi’nin ardında ise Hindistan’dan Konya’ya uzanan şaşırtıcı bir hikâye yatıyor. Araştırmacı Yazar Ömer Tokgöz’ün açıklamaları, yıllardır gölgede kalan bu manevi mirası yeniden gündeme taşıdı.
5 BİN 600 KİLOMETRELİK YOLCULUK
1820’li yıllarda Hindistan’ın Allahabad şehrinde dünyaya gelen Şeyh Fazıl Hüseyin, genç yaşta tasavvuf yoluna girerek uzun bir yolculuğa çıktı. Hicaz, İstanbul, Akseki ve Karaman üzerinden Konya’ya ulaşan dervişin amacı, Hindistan’ın köklü tasavvuf yollarından biri olan Çiştiyye tarikatını Anadolu’da yaymaktı.
Türkçeyi tam bilmemesi, sakin yapısı ve insanlarla az konuşması nedeniyle Konyalılar ona zamanla “Söylemez Hoca” adını verdi. Şeyh Fazıl Hüseyin’in Konya’da kurduğu zaviye, mescit, su kuyusu ve bahçeler ise bir dönem Hindistan ile Konya arasında manevi bir köprü olarak görüldü.
MİLLİ MÜCADELE’NİN GİZLİ MERKEZİ ÇIKTI
Söylemez Tekkesi’nin sadece dini bir merkez olmadığı da ortaya çıktı. Araştırmacı Ömer Tokgöz’ün aktardığı bilgilere göre tekke, Milli Mücadele yıllarında kritik bir görev üstlendi.
1920’de İtalyan işgali sırasında baskın tehlikesi yaşayan Öğüt gazetesi çalışanları, matbaa makinelerini gizlice Söylemez Tekkesi’ne taşıdı. Burada kurulan gizli düzenek sayesinde Nasihat gazetesi basılmaya devam etti. Böylece tekke, dönemin en kritik gizli merkezlerinden biri haline geldi.
BUGÜN ADETA GÖRÜNMEZ HALDE
Tekke ve zaviyelerin kapatılmasının ardından Söylemez Zaviyesi zamanla bakımsızlığa terk edildi. 1930’lardan sonra başlayan imar çalışmaları sırasında yapıların büyük bölümü ortadan kaldırıldı. Son konağın 1986 yılında yıkılmasıyla geriye yalnızca türbe kaldı.
Bugün ise tarihi yapı, Balık Hali’nin büyük binaları arasında adeta kaybolmuş durumda. Türbenin çevresindeki düzensizlik, park edilen araçlar ve tanıtım eksikliği nedeniyle birçok kişi bu tarihi mirası fark bile etmiyor.
“HAK ETTİĞİ DEĞER VERİLMELİ”
Araştırmacı Yazar Ömer Tokgöz, Söylemez Türbesi’nin yeniden ayağa kaldırılması gerektiğini belirterek dikkat çeken önerilerde bulundu. Tokgöz, vakfiye kayıtlarına uygun şekilde Söylemez Konağı ve çeşmesinin yeniden yapılması gerektiğini ifade ederken, türbe çevresinin düzenlenmesi ve tanıtım levhalarının artırılması çağrısı yaptı.
Türbenin girişine bilgi panoları ve QR kod sistemi kurulmasının da ziyaretçilerin bölgenin tarihini öğrenmesi açısından önemli olacağını söyledi.
“SÖYLEMEZ HOCA YENİDEN KONUŞABİLİR”
Tokgöz ayrıca Şeyh Fazıl Hüseyin’e ait olduğu belirtilen kayıp risaleler ve hat eserlerinin bulunması halinde, Söylemez Hoca’nın bilinmeyen yönlerinin ortaya çıkabileceğini ifade etti. Yıllardır sessizliğe gömülen bu türbenin, yeniden Konya’nın en dikkat çeken tarihi noktalarından biri olabileceği konuşuluyor.