Hasan Özdemir: Sessiz Köylerde Çatlayan Duvarlar

Köylerimizde bir zamanlar dumanı tüten bacalar vardı; şimdi bacaların çoğu duman değil, sessizlik tüter.

 Bir zamanlar tandır,saç böreği başında göz göze oturan neneler, dedeler, oğullar, torunlar vardı; şimdi kediler bile “bizden başka kimse kalmadı mı?” diye bakıyor.

Yaşlılarımız köylerde bir başına kaldı.

Nenelerimiz hâlâ sabahın köründe kalkıp kapının önünü süpürüyor ama kapının önünden geçen yok ki!

Nene sabah tandırı yakıyor ama ekmek kokusunu koklayacak torun şehirde “glutensiz ekmek” peşinde.

Yaşlılarımız köylerde tek başına sanki kendi ömürlerinin mimarı olmuş taş evlerin içinde yaşamlarını sürdürüyor.

O taş evler ki; sabırla üst üste konmuş, ustasının alın teriyle yoğrulmuş...

Şimdi çoğunun kapısı bozuk, penceresi kırık ama içinde hâlâ hatıralar oturuyor.

 Bir taş evin duvarına yaslanın, kulağınızı verin; Size dedesinin baston sesini, nenesinin örgü ipliğiyle çıkardığı o tıkırtıyı fısıldayacaktır.

    Peki köylerde kalan yaşlıklariçin neler yapabiliriz?

Köylerde kalan yaşlılar için yapılabilecek birçok şey var. Bu konuyu ele alırken onların ihtiyaçlarını farklı açılardan değerlendirmek faydalı olacaktır

  Sağlık Hizmetlerine Erişim

Yaşlıların en büyük sorunlarından biri, köylerde sağlık hizmetlerine ulaşmada yaşadıkları zorluklar.

Bu durumu hafifletmek için şunlar yapılabilir:

• Mobil Sağlık Ekipleri: Düzenli aralıklarla köylere giden mobil sağlık ekipleri oluşturulabilir. Bu ekipler, yaşlıların rutin kontrollerini, aşılarını ve temel sağlık hizmetlerini yerinde sağlayabilir.

• Ulaşım Desteği: Sağlık merkezine gitmesi gereken yaşlılara belediyeler veya sivil toplum kuruluşları aracılığıyla ücretsiz veya düşük maliyetli ulaşım desteği sağlanabilir.

  Sosyal ve Psikolojik Destek

Köylerde kalan yaşlıların birçoğu yalnızlık ve izolasyon sorunuyla karşı karşıya kalabiliyor.

 Bu durumun önüne geçmek için:

• Evde Ziyaret Programları: Gönüllülerin veya yerel yönetim görevlilerinin yaşlıları düzenli olarak ziyaret etmesini sağlayan programlar başlatılabilir. Bu ziyaretler, sadece fiziksel yardımdan öte, yaşlıların sohbet etmelerine ve sosyal bağlarını korumalarına yardımcı olur.

• Ortak Alanlar ve Faaliyetler: Köy merkezlerinde veya uygun alanlarda, yaşlıların bir araya gelip sohbet edebilecekleri, el işi yapabilecekleri veya basit fiziksel aktivitelere katılabilecekleri "yaşlı kulüpleri" gibi sosyal alanlar kurulabilir.

• Kuşaklararası Etkileşim: Okul çağındaki gençlerle yaşlıları bir araya getiren projeler geliştirilebilir.

 Örneğin, gençler yaşlıların anılarını dinleyebilir veya onlara dijital okuryazarlık gibi konularda yardımcı olabilir. Bu, her iki kuşak için de değerli bir deneyim olur.

  Ekonomik ve Pratik Yardımlar

Yaşlıların çoğu, azalan fiziksel güçleri ve ekonomik imkanları nedeniyle günlük yaşamda zorluklar yaşayabilir.

• Ekonomik Destek Programları: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen Yaşlı Destek Programı gibi mevcut programlar hakkında bilgilendirme yapılabilir ve başvurularına destek olunabilir.

• Ev İçi Destek: Alışveriş, ev temizliği, odun taşıma gibi günlük işlerde yardıma ihtiyacı olan yaşlılara destek sağlayacak gönüllü veya profesyonel ekipler oluşturulabilir.

• Gıda ve Beslenme Desteği: Özellikle kış aylarında veya hareket kabiliyeti kısıtlı olan yaşlılara sıcak yemek veya gıda kolisi yardımı ulaştırılabilir.

Bu çözümlerin hayata geçirilmesi, yaşlıların yaşam kalitesini artırmakla kalmaz, aynı zamanda onların toplumun değerli bir parçası olarak kalmalarını sağlar.

Aslında köyde yaşlılarımız, tıpkı taş evler gibi… Kimi duvarı çatlamış, kimi çatısı akıyor ama hâlâ ayaktalar.

 Onları görmezden gelmek, bu evlerin ruhunu görmezden gelmek gibi.

 Onlara bakınca insanın aklına şu geliyor: “Mimari ömürlük olur da biz ömürlük dostluğu niye beceremeyiz?”

 Yaşlılarımız da tıpkı bu evler gibi… Kimi duvarı çatlamış, kimi merdivenleri gıcırdıyor. Âmâ hala ayaktalar.

Eğer bir gün şehirdeki gürültüden, trafikten, betonun boğucu kokusundan sıkılırsak, döneceğimiz yer yine o taş evler olacak.

 Umarım döndüğümüzde kapıda bizi bekleyen ağzı dualı, dedeler, neneler ve o taş evler kalır.

  Sağlıcakla kalın

.Hasan Özdemir -Mimar

KOBİ KONYA DERGİSİ