Günün Kitapları | Değerlendirme: Gazeteci Özkan Saçkan

YAŞAR Aksoy’dan ŞAKİRPAŞAZADE HALİKARNAS BALIKÇISI AİLESİ. Gazeteci-yazar, kapsamlı biyografisinde Cevat Şakir Kabaağaçlı ile birlikte, bir kuşağın ve düşünce geleneğinin portresini çiziyor. Bodrum’un tuzlu rüzgârlarında, Büyükada’nın salonlarında, Oxford’un taş duvarlarında yankılanan bir hayatın ardındaki ideolojik damarı gün yüzüne çıkarıyor. Halikarnas Balıkçısı’nın “Mavi Anadolu” ülküsünü, Anadolu uygarlıklarının Batı düşüncesine armağan ettiği ışığı, insanı ve doğayı aynı potada birleştiren felsefesini belgeler, mektuplar, hatıratlar ve ilk kez yayımlanan özel arşivlerle aktarıyor. Yazarın titiz kalemiyle Cevat Şakir, yalnızca bir yazar değil; Anadolu’nun sesi, Akdeniz’in vicdanı, çağdaş Türk hümanizmasının kurucusu olarak yeniden doğuyor. Bu kitap, Şakir Paşa Ailesi’nin iç dünyasından Türkiye’nin kültürel devrim tarihine uzanan bir yolculuk; sanatla, inançla, fikirle örülmüş bir hayatın, maviye çalan sonsuzluğunun hikâyesi… “Yokuş başına geldiğinde Bodrum’u göreceksin…” Ve bu kez, yalnızca bir kenti değil, bir ideali göreceksiniz.

AYLA Kutlu’dan SEN DE GİTME TRİYANDAFİLİS. Yazarın kitabında yer alan öykülerine yıllar önce şu sözleriyle ruh üfledi: Son kitabımda eğer özetlemek olanağı varsa, sevgi ve sevgisizliği işledim. Birinin zenginleştirici gücünü, öbürünün çoraklığını. Hepsi bu kadar. 1990 Sait Faik Hikâye Armağanı’nın sahibi kitap, gerçeğin ustalıkla masala dönüştürüldüğü, kadın karakterlerin görülmeyen ve gösterilmeyen yanlarının vurgulandığı, yazarın mirasında muazzam bir yer kaplayan doğa ile insan ilişkisinin farklı açılardan ele alındığı dokuz öyküden oluşuyordu bugüne dek. Bu gözden geçirilmiş baskı, edebiyatımıza bir katkı daha sunarak, yazarımız yazarın 2022’de yayımlanan ve daha önce kitaba girmemiş “Dere Döndü” başlıklı öyküsüyle selamlıyor okuru. Bu sabaha kadar o yüzden dünyaya bazen yeşil, bazen mavi bakıyordum. Gülüşüm mavi ya da yeşil: Bu yüzden… Siz, hiçbir şeyi öğrenmek gereğini duymuyor, bakışlarınızı benden kaçırıyorsunuz. Yaşamın çemberi budur kutsal kitaplarda: İnsan topraktan gelir, toprağa gider. Arada can denilen, sürgit kanat çırpan bir kuş vardır yalnızca. Kuş düşer, yaşam biter. Benim farkında olduğum, sizin unutmayı yeğlediğiniz yalnızca budur. 

ÖZDEMİR Nutku’dan SHAKESPEARE SÖZLÜĞÜ.

Dünya edebiyatının en önemli tiyatro yazarlarından Shakespeare’in 17. yüzyılda yazdığı oyunlar günümüzde de ilgiyle okunup hayranlıkla seyredilmektedir. Bu eserleri canlı tutan insanlık hallerini sergilemekteki yetkinlikleri olmakla birlikte, kuşkusuz harikulade diyaloglarıdır. Aşk, tutku ve keder kadar, coşku, neşe ve ironiyi de muazzam bir ahenkle aktaran bu diyalogları değerlendirirken, Modern İngilizce ile Elizabeth Dönemi İngilizcesi arasındaki farkı gözden kaçırmamak büyük bir önem taşır. O dönemde kullanılan deyim, deyiş ve argo sözcükler günümüzde çok farklı anlaşılabilir, bunun yanı sıra sözcüklerin yan anlamlarını kavramakta pek çok zorlukla karşılaşılır. Kitap için yazarın bütün oyunları ve şiirleri taranmış, 20 bine yakın sözcüğün Türkçe karşılıkları örneklerle verilmiştir. Eser, perde, sahne ve dize numarası belirtilerek okurun örneklere kolayca ulaşabilmesi sağlanmıştır.

MEDİHA Selda Avcı’dan HAYATIN RÜZGÂRINDA BULUŞMAK- Girit’ten Öteye… Mübadele yıllarından yüzyılın ortalarına kadar uzanan bir aile hikâyesi… 1924 yılında mübadeleyle karşılıklı göç eden Müslüman ve Hristiyan iki ailenin gençleri arasında yaşanan imkânsız aşkın istenmeyen meyvesidir Eleana. Hayata yaptığı bu zorlu başlangıç, bambaşka yaşamların kesiştiği bir yolculuğa sürükler onu. Eleana bu yolculukta, farklı hikâyeleri olan üç kişiyle daha karşılaşacaktır. Bu karşılaşmaların sonunda acaba çaresizlik ve yalnızlıktan kurtulup umuda yelken açabilecek midir? Yazar, mübadele yıllarından yüzyılın ortalarına kadar uzanan bir dönemi göçmen bir ailenin odağında ele alıyor. 

HENRİK İbsen’den YABAN ÖRDEĞİ-

Kazım Taşkent Klasik Yapıtlar Dizisi. Yazarın en ünlü oyunlarından kitap, zengin bir iş adamının idealist oğlu olan Gregers Werle’nin ve hayatına girdiği Ekdal ailesinin hikâyesini anlatır. Fotoğrafçı Hjalmar Ekdal, karısı, kızı ve babasıyla, kararlılıkla görmezden gelinen sırlar ve gerçekleşmesi imkânsız hayallere bağlı, mütevazı, mutlu bir hayat kurmuştur. İdeallerin taleplerine ne olursa olsun kulak vermek gerektiğine inanan Gregers, eski arkadaşı Hjalmar’ı o zamana dek kaçtığı hakikatlerle yüzleşmeye zorlayınca, Ekdal ailesinin hassas dengeler üstüne kurulu dünyası sarsılmaya başlar. Hakikat her durumda, ne pahasına olursa olsun açığa çıkarılmalı mıdır? Bir insanı hayatının hakikatiyle yüzleştirmek felaketle sonuçlanacaksa, felaketin sorumluluğu kime aittir? Okurları bu sorularla karşı karşıya bırakan Yaban Ördeği ilk sahnelendiği 1885 yılından bu yana modern tiyatronun zirvelerinden biri olmakla kalmadı, Theodor Adorno’nun Ahlak Felsefesinin Sorunları adlı yapıtında bir bölüme konu oldu, Thomas Bernhard’ın Odun Kesmek ve Dag Solstad’nın Mahcubiyet ve Haysiyet romanlarında okurların karşısına çıktı.  

OSMAN Erkan’dan ŞEYLERE BULAŞIM.

Kulaç ölçücü rivayet cümbüş

kerteriz refleks düğümü Haliç’te

halayıklar devşirmeler alınır satılır

sübyan körpe şehzade Venedik dükasıyla

takas yeni çeri domates fiyatına fit olum

fitne kalım tahrik tahrik leşlik

ferman hızıryedi tosmanyanındır. dırdır.

Kostantiniye’de;

ölümün tadına bakar yağlı urgan

kolleksiyoncu cellat:

çinili hamamda, azap kapı’sı

bahşişçi hamam oğlanı

köpük coşturur kurna coşturur hınzır tellak.