Çok şaşıracaksınız! Mevlana, bu kıyafeti giyenleri "sultan" olarak nitelendirmiş

Hz. Mevlana’nın aba giyenleri “çul içindeki sultanlar” diye nitelediğini biliyor muydunuz? Yüzyıllar boyunca dervişlerin, sofilerin ve hak aşıklarının tercih ettiği aba, sadece bir giysi değil; zühdün, fakrın ve manevi bağlılığın sembolü olarak kabul edilmiştir. Rivayetlere göre kökeni Hz. Peygamber’e kadar uzanan bu sade kıyafet, tasavvuf kültüründe derin anlamlar taşır.

ABA NEDİR?

Aba, Arap lugatçilerine göre “aba’a” veya “abaya” kelimesinin çoğul şekli olup, klasik metinlerde tekil anlamda kullanılmıştır. Esasen yünden dövülerek yapılan kalın bir kumaş ve bu kumaştan üretilen geniş, yakasız, kolsuz, önü açık bir üst giysisidir. Baş ve kolların geçmesi için açılmış delikleri bulunur; genellikle uzun olmakla birlikte bazen diz altına kadar kısa örneklerine de rastlanır.

KUMAŞINDAN KIYAFETİNE: ABA NASIL YAPILIR?

Aba çoğunlukla beyaz renkte üretilse de farklı renklerde örme veya dövme teknikleriyle imal edilmiştir. Koyu renklisine “kebe” adı verilir.

Örme yünden yapılan daha ince abalarla hırka, cepken, şalvar, cübbe, heybe ve terlik gibi eşyalar hazırlanırken; dövme yünden elde edilen kalın türleri kepenek ve eğer örtüsü yapımında kullanılmıştır.

DERVİŞLER VE ABA: ZÜHTÜN KIYAFETİ

Suriye, Arabistan, Mısır, Mağrip ve Anadolu’da yaygın olarak kullanılan aba, sofiler tarafından zühd ve fakr alameti olarak tercih edilmiştir. Bütün tarikatlarda derviş ve müritlerin aba giymesinin, sünnete bağlılığın bir göstergesi olduğu ifade edilir. Aba giyen kişiye “aba-püş” denilmiş; bu sıfat bazı Mevlevi büyükleri için unvan haline gelmiştir. Abapuş Bali Çelebi bu isimle tanınan şahsiyetlerdendir.