Asgari ücrette ezber bozacak model! Bölgesel sistem değerlendiriliyor

İş gücü piyasasının değişen ihtiyaçlarına uygun yeni bir asgari ücret modeli üzerinde çalışmalar sürüyor. Hükümet, sektörlerin maliyet yapıları ile iller arasındaki ekonomik farklılıkları dikkate alan "sektörel ve bölgesel asgari ücret" sistemini değerlendirirken, çalışanların alım gücünün korunması ve işletmelerin rekabet gücünün desteklenmesini hedefliyor.

İş gücü piyasasının mevcut yapısını ve üretim dengelerini gözeten yeni bir asgari ücret modeli için çalışmalar hız kazandı. Edinilen bilgilere göre hükümet, farklı sektörlerin maliyet yapıları ile bölgeler arasındaki ekonomik koşulları esas alan sektörel ve bölgesel asgari ücret modeli üzerinde kapsamlı değerlendirmeler yürütüyor.

Hazırlık sürecinde özellikle iş gücü maliyetlerinin yüksek olduğu sektörler ile yaşam maliyetlerinin illere göre farklılık gösterdiği bölgeler için alternatif uygulama seçenekleri masaya yatırılıyor. Amaç, ekonomik gerçeklikleri dikkate alan daha esnek bir ücret sistemi oluşturmak.

Çalışan ve işveren dengesi gözetilecek

Yürütülen çalışmada temel hedefler arasında çalışanların alım gücünün korunması, istihdamın artırılması ve işletmelerin sürdürülebilir üretim yapabilecek rekabet koşullarına sahip olması yer alıyor.

Yetkililer, olası bir düzenleme hazırlanması halinde sosyal tarafların görüşlerinin alınacağını belirtirken, hem çalışanların hak kaybına uğramayacağı hem de işverenlerin üretim süreçlerini sürdürebileceği dengeli bir yapının oluşturulmasının amaçlandığını ifade ediyor.

Uluslararası örnekler inceleniyor

Hazırlık kapsamında dünyanın farklı ülkelerinde uygulanan sektörel ve bölgesel ücret sistemleri de mercek altına alındı. Türkiye'nin ekonomik yapısına en uygun modelin belirlenebilmesi için kapsamlı analizler yürütülüyor.

Avrupa'da birçok ülkede sektörel ücret uygulamaları dikkat çekiyor. Almanya'da ulusal asgari ücretin yanı sıra bazı sektörlerde toplu iş sözleşmeleriyle daha yüksek ücretler uygulanabiliyor. İtalya ve Avusturya'da ise ulusal asgari ücret yerine ücretler büyük ölçüde sektör bazlı toplu iş sözleşmeleriyle belirleniyor. Belçika'da da ulusal taban ücretin yanı sıra birçok sektörde daha yüksek ücret seviyeleri toplu sözleşmelerle düzenleniyor.

Kuzey Amerika'da ise farklı uygulamalar öne çıkıyor. Meksika'da ülke farklı ücret bölgelerine ayrılırken, sınır bölgelerinde daha yüksek asgari ücret uygulanıyor. ABD'de federal asgari ücret bulunmasına rağmen eyaletler ve bazı şehirler daha yüksek asgari ücret belirleyebiliyor. Ayrıca bazı sektörlerde farklı ücret kuralları uygulanıyor. Kanada'da ise asgari ücretler eyaletler tarafından belirleniyor ve Ontario, British Columbia ile Alberta gibi eyaletlerde farklı ücret seviyeleri uygulanıyor.

Asya'da da benzer örnekler bulunuyor. Japonya'da asgari ücret 47 idari birimin her biri için ayrı belirlenirken, Tokyo en yüksek asgari ücrete sahip bölge olarak öne çıkıyor. Çin'de eyaletler ve büyük şehirler kendi ekonomik koşullarına göre farklı asgari ücret uyguluyor. Hindistan'da ise eyaletler ve bazı sektörler bazında farklı ücret sistemleri uygulanabiliyor.

Nihai karar değerlendirmelerin ardından verilecek

Çalışmanın tamamlanmasının ardından ekonomi yönetimi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ilgili kurumların yapacağı değerlendirmeler doğrultusunda nihai kararın verilmesi bekleniyor.

Düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde uygulanacak modelin kapsamı, hangi sektör ve bölgeleri kapsayacağı, geçiş süreci ile denetim mekanizmaları ayrıntılı şekilde belirlenecek.

Öte yandan yetkililer, şu aşamada kesinleşmiş bir karar bulunmadığını vurgularken, yürütülen çalışmaların temel amacının üretim, istihdam ve çalışan refahı arasında kalıcı denge sağlayacak en uygun modeli oluşturmak olduğunu belirtiyor.