Aile şirketi İsrail’le ticaret yapıyor: Yakışmadı Başkan!

Konya Şeker’in damla sulama sistemi firması PanPlast rakipleri karşısında güç kaybetmeye devam ediyor. Piyasada rekabet edebilmek için mücadele eden PanPlast'ın rakipleri arasında bir tanesi dikkat çekti.

İSRAİL ÜRÜNLERİNİ PAZARLIYOR

Kooperatif Başkanı Ramazan Erkoyuncu’nun oğlunun ortağı olduğu ERKDEM Tarım, rakip İsrailli firmaların ürünlerini pazarlıyor.

Erkoyuncu’nun başkanlığından sadece iki ay sonra kurulan ERKDEM Tarım, çiftçiye ait gücün özel çıkarlara yönlendirildiği şüphesini doğururken çiftçiyi ithalata bağımlılıktan kurtarmak ve uluslararası tekellere alternatif oluşturmak amacıyla Konya Şeker bünyesinde kurulan stratejik firmalar, son yıllarda ciddi biçimde güç kaybediyor.

Beta Ziraat ve PanPlast gibi Konya Şeker’in çiftçiye doğrudan hizmet veren iştirakleri, son iki yılda art arda zarar açıklıyor. 2023 yılında Beta Ziraat 308 milyon TL, PanPlast ise 324 milyon TL zararla kapattı. 2024 verileri de durumun iç açıcı olmadığını gösteriyor: Beta Ziraat 57 milyon TL, PanPlast ise 83 milyon TL zarar etti.

Oysa bu şirketler, geçmişte Konya çiftçisini küresel tarım tekellerine karşı koruma amacıyla kurulan, yerli üretim odaklı modellerin başlıca örnekleriydi. Beta Ziraat, yıllarca Belçikalı SES firmasıyla ortaklık içinde çalışarak yerli pancar tohumu üretimini desteklemişti.

KÜSPEDE BÜYÜK VURGUN

Konya Şeker’de yaş küspe satışı ve kurutma tesisleri üzerinden büyük bir rant iddiası da gündeme geldi. İddiaya göre, Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi yönetimine yakın bazı firmaların yaş küspe pazarını kontrol etmesi için Konya Şeker’in bünyesindeki küspe kurutma tesislerinin devre dışı bırakıldığı belirtiliyor.

RANT KAPISI ÇALDI

Kömürle çalışan kurutma tesisi tamamen durdurulurken, buharla çalışan tesisin ise yalnızca yüzde 20 kapasiteyle çalıştırıldığı ifade ediliyor. Bu durum, yaş küspe ticareti yapan belirli firmalara büyük bir avantaj sağlarken, çiftçinin de küspeyi daha maliyetli kullanmasına neden oluyor.

Geçtiğimiz yıl yaşanan bir diğer dikkat çekici gelişme ise vadeli küspe satışı üzerinden sağlanan haksız kazanç oldu. Konya Şeker’den 3 ay vadeli yaş küspe alan bazı firmaların, bu küspeyi hiç ek maliyet üstlenmeden peşin ve daha yüksek fiyattan piyasaya sürdüğü iddia ediliyor. Böylece bu firmaların milyonluk kazançlar elde ettiği kaydediliyor.

BÜYÜK KAYIP

Öte yandan Çumra Şeker Fabrikası'nda yürütülen kapasite artırımı kapsamında, günlük 6 bin ton pancar işleme kapasitesine sahip mevcut difüzyonun kampanya öncesi sökülerek Konya Şeker’e taşınması, fabrikada ciddi bir kapasite kaybına neden oldu. Ancak Rusya’dan sipariş edilen yeni difüzyonun zamanında gelmemesi, üretimin üçte bir oranında düşmesine, binlerce ton pancarın geç işlenmesine neden oldu. Konya Şeker tarafından yaşanan gecikmeye dair bugüne kadar hiçbir açıklama yapılmadı. Sipariş edilen difüzyon hâlâ gelmezken, mevcut sistemin kampanya öncesi sökülmesi büyük bir plansızlık örneği olarak değerlendiriliyor. Ortak çiftçilere herhangi bir bilgilendirme yapılmazken, zararın boyutunun ne olduğu da bilinmiyor.

MECLİS GÜNDEMİNE TAŞINDI

CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, yaşanan skandalı Meclis gündemine taşıyarak, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle kapsamlı bir soru önergesi verdi

MÜSLÜM EVCİ - KONYA'NIN NABZI ÖZEL